Asabi davranışlar sergileyen,sinirsel bunalıma girmiş gibi saldırganlaşan veya aklî dengesini yitirmiş gibi davranan kişiler hakkında “keçileri kaçırdı” deriz. Bu deyimin Burdur Yöresinde ortaya çıktığı sanılmaktadır. Bu yöredeki İnsuyu Mağarası bilinmezden evvel bir çoban civarda keçi sürülerini güdüyormuş. Keçilerin öğle sıcağında, suya yakın bir gölgelik yerde uyutulup dinlendirilmesi adettendir. Bu sırada çoban da biraz istirahat etmiş ve sabahın erken vaktinden itibaren keçi sürüsüyle birlikte dağ bayır dolaştığı için dinlenmiş olur.
Keçiler bilindiği gibi çevik ve haşarı hayvanlardır. En olmayacak kayaların tepesine çıkar, hoplayıp zıplayarak en sarp yerlerdeki otlara bile ulaşırlar. Hatta bu yüzden sarp ve dar yollara “keçi yolu” tabir olunur.
Burdurlu çoban her zamanki güzergahının aksine o gün, İnsuyu bölgesinde keçilerini yaylıma salmış. Ne var ki öğle sıcağı bastırdığı halde keçileri sulayacak bir su bulamamış. Çaresiz sürüsünü bir ağacın gölgesinde istirahata salıp kendisi de uykuya dalmış. Ağacın gölgesine sığmayan keçiler iyiden iyiye susayıp su aramak üzere kendilerince bir yol bularak İnsuyu mağarasına girmişler. Meğer bu mağarada yağmur sularından oluşmuş göletler, kar suyu birikintileri varmış. Çoban uyandığında bir de bakmış ki ortalıkta sürüden bir eser yok. Çevreyi araştırmış oraya buraya bakmış ama nafile...
-Eyvah! demiş içinden, keçileri kaçırdık, şimdi sürü sahiplerine ne derim? Koskoca sürü nereye gider? Köylü beni öldürür Alimallah.
Bu düşünceler içinde aklından geçen bütün yerlere tekrar tekrar bakmış. Mağaradan haberdar olmadığı için de çaresiz köye dönmüş. Ancak görevini ihmal ettiği için aklından binbir türlü düşünce geçiyor, önüne gelene “keçileri kaçırdım” şimdi ben ne yapacağım diye soruyormuş. Çobanın bu çaresizliği köylüleri de şaşkına çevirmiş ve hep beraber sürünün kaybolduğu yere gitmişler. Bir de ne görsünler, sürü kendi kendine otlamaya devam ediyor. Meğer öğle sıcağında mağarada dinlenip suyunu içen keçiler sonra yine yayılmak üzere dışarı çıkmışlar. Sürüyü sayan köylüler sayının tam olduğunu görünce durmadan keçileri kaçırdım diye sayıklayan çobanın delirdiğinden veya bir düzenbazlık peşinde olduğundan şüphelenmeye başlamışlar. Sürüye yeni bir çoban tutmuşlar. Lakin birkaç gün sonra yeni çobanın başına da aynı olay gelmiş o da keçileri kaçırdım diyerek köye dönmüş. Bu sefer köylüler bölgeyi araştırmaya karar vermişler ve şimdiki İnsuyu mağarasını bulmuşlar. Ondan sonraki zamanlarda keçilerini kaçırmayan çobanların bu mağarada öğle istirahatı yapmaları gelenek olmuş. Keçilerini kaçıran çobanların deli divane hareketleri de sinir krizlerine girerek ne yaptığını bilmeyenler için bir benzetme olup bu deyim dilimize yadigar kalmış.
Terbiyemanasında da kullanılan edebin en genel mânâsı söz ya da davranışların adaba uygun şekilde kontrol altında tutulmasıdır.Bu anlamda âlimin yanında susmak ilim talep edenin yanında bildiğin kadarıyla konuşmak edeptir. Evet oturmadan kalkmaya gülmeden ağlamaya kadar tüm davranışların yerli yerinde yapılmasına denir edep.
İslam dini müspet ilimlere teşvik ettiği gibi ruhun terbiyesini de ihmal edilmemesini tavsiye etmiştir. Bunun içindir ki her medresenin yanına ruhu terbiye için mutlaka bir tekke yapılmıştır. İnsanı Kâmil olma yollarını öğreten tekkelerin daha giriş kısmına EDEPYA HU yazısı konulmuş böylece olgun kişi olmanın ilk basamağının edebi ahlak haline getirmek olduğu vurgulanmıştır.
Edebin ilk muallimleri anne ve babadır. Çocuk onlardan aldığı edeple topluma karışır sonra okul ve toplum menfi yada müspet etkileri ile şekillenir. Unutulmamalıdır ki iyi bir aile terbiyesinden geçmiş insan topluma rağmen hal ve davranışlarını kontrol altında tutabilir.
İslam alimleri edebin olmadığı yerde iman ve ilimden bahsedilemeyeceğini ısrarla vurgulamışlardır. Evet hem dini öğrenmenin hem de ilmi öğrenmenin ilk basamağı edeptir.
